Atrezija jednjaka sa ili bez traheoezofagealne fistule najčešća je opstrukcijska anomalija jednjaka. Klinički se manifestira pojačanom salivacijom, kašljem, gušenjem i cijanozom već pri prvom podoju, a dijagnozu potvrđuje nativna snimka abdomena s prikazom plina u atretičnom, proširenom bataljku jednjaka bez vidljivog plina aboralnije, dok se isti u slučaju postojanja fistule prikaže u želucu i tankom crijevu.

Duodenalna atrezija manifestira se povraćanjem već u prvim satima života koje je najčešće praćeno primjesama žuči, a istu kliničku sliku mogu uzrokovati i membrane duodenuma te rijeđe anularni pankreas i preduodenalna portalna vena. Na nativnoj snimci abdomena vidi se karakteristični znak »dvostrukog mjehura«, nastalog kao posljedica distendiranog želuca i bulbusa duodenuma bez prikaza plina aboralno od mjesta opstrukcije.

Atrezije tankog crijeva su kongenitalne anomalije sa kliničkom i radiološkom slikom mehaničkog ileusa. Malrotacija i malfiksacija jedan su od najvažnijih uzroka opstrukcije duodenuma i tankog crijeva kod novorođenčadi. Klinički se očituju povraćanjem s primjesama žuči sve do razvoja volvulusa, a kontrastnim radiološkim metodama prikazuju se atipičnim položajem duodenojejunalne fleksure desno od kralježnice i kaudalnije od uobičajenog položaja. Mekonijski ileus nastaje zbog opstrukcije distalnog ileuma ljepljivim i žilavim mekonijem koji je posljedica neadekvatne pankreatične sekrecije. Radiološki se očituje netipičnom slikom aerolikvidnih nivoa uz distenziju crijevnih vijuga te znakom »mjehura sapunice« u donjem desnom kvadrantu.

Nekrotizirajući enterokolitis, urgentni i visoko rizični enterokolitis kod prematurusa i djece niske porođajne mase, vodeći je uzrok morbiditeta i mortaliteta među navedenom populacijom, a zbog nepostojanja specifičnih radioloških znakova pravovremeno postavljanje dijagnoze predstavlja izazov, pogotovo u ranoj fazi bolesti. Nakon postavljenja dijagnoze NEC-a, na nativnom snimkama abdomena vide se patognomonični znakovi: pneumatoza crijeva, plin u portalnom sustavu te znak »fiksirane vijuge« i pneumoperitoneum kao posljedica perforacije crijeva.

Hirschprungova bolest označava aganglionozu crijeva koja uvijek započinje u rektosigmoidnom kolonu, a zahvaćeni segment može biti različite dužine. Zbog nemogućnosti relaksacije javlja se slika opstrukcije s posljedičnom dilatacijom segmenata crijeva oralno od mjesta opstrukcije. Metoda izbora je irigografija diluiranim barijevim sulfatom u lateralnoj projekciji, uz detekciju razine prijelazne zone i proksimalnog dilatiranog prestenotičkog segmenta crijeva, koji, zbog nedostatka vremena da se razviju, u neonatusa često izostaju. Za dijagnozu anorektalnih atrezija koristi se nativna snimka u laterolateralnoj projekciji s glavom okrenutom prema dolje na kojoj se odredi razina atrezije.

Neki od ovih poremećaja kao atrezija jednjaka, atrezije i stenoze duodenuma te anorektalne anomalije češće se javljaju u sklopu VACTREL i Down sindroma.

Autori:

Vinka Barbarić Babić, Ivica Sjekavica, Ivana Jurca, Ana Čolić